Μεταπηδήστε στο περιεχόμενο

Michel Foucault: Αρχαιολογία, γενεαλογία, βιοπολιτική | Θανάσης Λάγιος

This content is protected, please and enroll course to view this content!

2 σκέψεις στο “Εισαγωγή στη ζωή και το έργο του Michel Foucault”

  1. Καλησπέρα,

    Μου δημιουργήθηκε ένα εισαγωγικό ερώτημα / σκόρπιες σκέψεις στα πρώτα λεπτά της ομιλίας όταν αναφέρατε ότι “ο χρόνος είναι χρήμα” και ότι αυτές οι δύο έννοιες είναι συνδεδεμένες. Είναι συνήθως ο χρόνος (μόνο) που συνδυάζεται με το φόβο του θανάτου. Έχω γνωρίσει αρκετά άτομα που (ενεργά) φοβούνται τον θάνατο. Ή τουλάχιστον έτσι πιστεύουν. Δεν ξέρω αν θα μπορούσαμε να αντέξουμε μία καθημερινότητα όπου ενεργά φοβόμαστε τον θάνατο. Όλοι οι άνθρωποι κατα κάποιο τρόπο φοβόμαστε τον θάνατο, αλλά για κάποιους αυτή η σκέψη είναι περισσότερο ενεργή ας πούμε. Μια απάντηση που παίρνω όταν τους ρωτάω γιατί, είναι: “επειδή φοβάμαι ότι δεν θα καταφέρω να κάνω όσα θέλω”. Αυτή η απάντηση, αυτό το “καταφέρω να κάνω”, δεν εμπεριέχει κάτι το καταναλωτικό; Είτε άμεσα είτε έμμεσα. Δεν γνωρίζω εάν και με ποιο τρόπο φοβούνταν οι άνθρωποι τον θάνατο πριν τη βιομηχανική επανάσταση, ή την εποχή που κάποιος μπορούσε να πεθάνει πολύ πιο εύκολα από υψηλό πυρετό, την εποχή που το προσδόκιμο ζωής ήταν πολύ χαμηλότερο, την εποχή που δεν μπορούσαμε να ταυτοποιήσουμε δακτυλικά αποτυπώματα, την εποχή δηλαδή που ήταν λογικό, με μια σημερινή μάτια τουλάχιστον, να φοβούνται ακόμη περισσότερο τον θάνατο γιατί ήταν πιο κοντά τους (εδώ θα χωρούσαν πολλά σχόλια για το πόσο κοντά μας έφτασε ο θάνατος εν μέσω covid κλπ). Αυτό είναι ένα ακόμη ερώτημα, που σχετίζεται και με την τρομακτική τεχνολογική πρόοδο καθώς και με την ανελευθερία στο όνομα της ασφάλειας. Τη στιγμή που προσπαθούμε να ελέγξουμε κάτι περισσότερο επειδή το φοβόμαστε ή επειδή μας έχει τραυματίσει παλαιότερα, ή ακόμη και στην προσπάθεια μας να το προβλέψουμε, αυτό θα βρει άλλους τρόπους για να ξεφύγει από τον έλεγχο μας.
    Ο Foucault, αν θυμάμαι καλά σχολιάσατε πως συσχετίζει τον θάνατο με την πολιτική εξουσία – το δικαίωμα πάνω στο σώμα μας και άρα τη ζωή μας εκ μέρους της πολιτικής εξουσίας. Για να γυρίσω στις πρώτες γραμμές αυτού του σχολίου, η πολιτική εξουσία σήμερα διακηρύσσει υπερήφανα την ελεύθερη καταναλωτική επιλογή. Είμαστε καταναλωτές πρωτίστως και έπειτα ίσως και πολίτες. Υπό αυτή την έννοια λοιπόν και το ερώτημα μου ως προς τον σημερινό φόβο του θανάτου όχι μόνο σαν συμβάν, αλλά μαζί με όλο το άγχος που μας συνοδεύει με το να μην είμαστε πλέον μέρος σε μια καταναλωτική κοινωνία και να μην έχουμε προλάβει να απολαύσουμε (κάπως ηδονιστικά) αυτά που θεωρούμε ότι μας προσφέρει. Πιστεύω ότι μπορεί να συσχετιστεί ακόμα περισσότερο με τον Foucault, ή ίσως και όχι, δεν το έχω σκεφτεί παραπάνω. Δεν γνωρίζω αν έχει μιλήσει ευθέως για αυτό το ζήτημα.
    Εν κατακλείδι : ένας από τους πιο αρχέγονους ίσως φόβους του ανθρώπου, ο φόβος του θανάτου, μπορεί να αλλάξει νόημα ή να καλυφθεί από την πληθώρα αγαθών και των δυνατοτήτων εμπειριών; Ή μάλλον, έχει η πολιτική εξουσία τόση δύναμη ώστε να επηρεάσει αυτό τον αιώνιο φόβο / προβληματισμό; Ο Foucault θα υποστήριζε την ύπαρξη διαχρονικών φόβων;

Αφήστε μια απάντηση