Μεταπηδήστε στο περιεχόμενο

Michel Foucault: Αρχαιολογία, γενεαλογία, βιοπολιτική | Θανάσης Λάγιος

This content is protected, please and enroll course to view this content!

3 σκέψεις στο “Αρχαιολογία και γενεαλογία – Η Γέννηση της Φυλακής και η κοινωνία του ελέγχου: η γέννηση της βιοπολιτικής κοινωνίας”

  1. Καλησπέρα και ευχαριστούμε για το πολύ ωραίο σεμινάριο που μας έχετε προσφέρει. Παρακλουθώ ασύγχρονα κι έτσι αναγκαστικά θα ήθελα να παραθέσω με αυτόν τον τρόπο ένα σχόλιο και ίσως χάρη σε αυτόν να μπορέσω και να το δομήσω καλύτερα. Θα δείξει..
    Θα ήθελα να εστιάσω στην παρατήρηση που κάνετε προς το τέλος, στο σημείο 2:02 και αναφέρεστε το πώς εγγράφεται η ιστορία στο εργατικό σώμα κι αν θα άλλαζε κάτι με έναν υψηλότερο μισθό. Μου πέρασε τότε από το μυαλό ένα άλλο σχήμα. -Με αφορμή κι όσα είχατε κουβεντιάσει στην αρχή των συναντήσεων σχετικά με τη σχέση χρόνου και χρήματος.-Είναι πιθανό ναι, να μην άλλαζε κάτι στον τρόπο που εγγράφεται η ιστορία στο εργαζόμενο σώμα αν ο μισθός ήταν υψηλότερος κυρίως γιατί απ’ ότι φαίνεται κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν άνοδο των τιμών, υψηλότερους φόρους κτλ. Τι θα γινόταν όμως αν η αλλαγή αφορούσε τις εργάσιμες ώρες, το ωράριο. Αν αυτές μειώνονταν και ο εργαζόμενος μπορούσε να δουλέψει λιγότερο ενώ αμοίβεται το ίδιο. Έτσι, να αποδεσμεύσει περισσότερο χρόνο για να τον αξιοποιήσει όπως επιθυμεί. Αν θα μπορούσαμε να δεχτούμε ότι τον ξοδεύουμε όπως επιθυμούμε κι αν δύναται να μας αναγνωριστεί η όποιαδήποτε πρωτοβουλία ή ελευθερία στον τρόπο ζωής στις κοινωνίες του ύστερου καπιταλισμού.
    Για να γίνω πιο συγκεκριμένος αναφέρω ένα παράδειγμα. Πόσες επικοινωνιακές δυσλειτουργίες σε οικογενειακό, προσωπικό, ερωτικό επίπεδο λανθάνουν πίσω από το συναίσθημα της κούρασης, της κόπωσης από τις ώρες δουλειάς. Ο Κεν Λόουτς αναφέρεται πολύ ωραία σε αυτό το θέμα σε ένα απόσπασμα του βιβλίου από τις εκδόσεις Αντίποδες, Διάλογος για την τέχνη και την πολιτκή του Κεν Λόουτς και του Εντουάρ Λουί. Συγκεκριμένα στις σελίδες 25-26 γίνονται οι εξής τοποθετήσεις:
    Κεν Λόυτς: […] Κι αυτό το οικονομικό άγχος, αυτό το “πρέπει να καταφέρω να βγάλω αρκετά, να δουλέψω όσο περισσότερο γίνεται αυτήν την εβδομάδα” έχει ως αποτέλεσμα στο τέλος της, όταν γυρίζουμε σπίτι μας, να μην έχουμε πια υπομονή με τα παιδιά και την οικογένειά μας, να μην έχουμε δει καν τα παιδιά μας. Το άγχος προκύπτει από αυτήν ακριβώς τη διαρκή οικονομική πίεση, έτσι πιστεύω.

    Στη συνέχεια ο Λουί απαντάει για τη διπλή βία της πολιτικής. Αφενός αυτή που με μεταρρυθμίσεις κάνει όλο και δυσκολότερη τη ζωή των μη προνομιούχων στρωμάτων και αφετέρου υπογραμμίζει την επίδρασή της στην ψυχική ζωή των ανθρώπων και το πώς “καταλήγουν άνθρωποι που αγαπιούνται, να γίνονται όλο και λιγότερο τρυφεροί ο ένας με τον άλλον.”

    Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι: μήπως ο τρόπος για να αμυνθούμε στο πώς εγγράφεται η ιστορία πάνω μας την ώρα της εργασίας -κι αν αυτός μειωνόταν, όπως σε κάποιες χώρες π.χ. Ισπανία, αν δεν κάνω λάθος, συζητείται να γίνει- είναι να κάνουμε μια χρονική σκανταλιά. Αν αυτός ο χρόνος μας δοθεί και παράλληλα αρνηθούμε να υιοθετήσουμε την κοινωνική πρακτική της Δύσης περί συνεχούς δημιουργικής και παραγωγικής εκμετάλλευσης του ελεύθερου χρόνου, θα μπορούσαμε να καλουπιαστούμε με τρόπους πιο κοντά σε όσους η ψυχή μας ονειρεύεται; Θα μπορούσαμε υπομονετικότερα να διαβάσουμε τα παιδιά μας; Θα μπορούσαμε να αφιερώσουμε λίγο χρόνο και να σκεφτούμε βαθύτερα τα συναισθήματά μας και τους τρόπους που τα εκφράζουμε; Θα μπορούσαμε να βελτιώσουμε την ερωτική, τη σεξουαλική μας ζωή; Δε θα βελτιώνονταν οι φιλικές μας σχέσεις;
    Δεν ξέρω. Ίσως ο Φουκώ να μου υπενθύμιζε τότε πως η πειθάρχησή μας είναι διττή. Είναι τόσο οικονομική όσο και χρονική.

  2. Αυτό που συμπληρωματικά με το προηγούμενο σχόλιο, ήθελα να πω και που δεν ξέρω αν το έθεσα ξεκάθαρα είναι: Μπορεί το υποκείμενο στην ύστερη καπιταλιστική κοινωνία, αξιοποιώντας τα εργαλεία του Φουκώ, την Αρχαιολογία και την Γενεαλογία, να έχει τον οποιοδήποτε λόγο για τον τρόπο που εγγράφεται πάνω του η ιστορία; ή ακομά και αυτό θα ήταν μία ακόμα αυταπάτη;

Αφήστε μια απάντηση