Open seminar | Human rights and climate change

| Thursday 03.08.2023

| 12.00 (GMT +2)

|  Join Zoom Meeting: :

| Passcode: 030823

| Watch live on our YouTube channel

| Scroll down for greek – Δείτε παρακάτω την ανακοίνωση στα ελληνικά |


Chris Spence (MA Hons) examines the legal and policy framework on climate change and human rights, including recent developments such as the UN General Assembly’s recognition in July 2022 of the human right to a clean, healthy and sustainable environment (A/76/L.75 ).

Chris is an adviser and consultant on climate change and sustainable development to several organizations, including the International Institute for Sustainable Development (IISD), European Capacity Building Initiative (ecbi), and Oxford Climate Policy group. He has held leadership roles at environmental non-profits in San Francisco and New York, as well as consulting for IUCN, UNDP, the UNFCCC (UN Climate Secretariat) and various other organizations. An award-winning writer, Chris has been following the UN climate  negotiations since COP 4 in 1998, primarily as a writer and team leader for the Earth Negotiations Bulletin.

Dr. Kiara Worth will be exploring how climate change exacerbates existing power imbalances and inequalities, and what this means for the protection of human rights.

Kiara Worth is a photographer and storyteller who has been documenting the global negotiations on environment and development with the UN for nearly a decade, focusing on climate change, sustainable development, and chemicals management, among other topics. With a PhD in Political Science, Kiara has a particular interest in how power dynamics influence the decisions made for sustainability and uses her photography to capture these moments at a global scale.

Dr. Annalisa Savaresi, Professor of International Environmental Law, University of Eastern Finland and
Professor Saleemul Huq, Director of the International Centre for Climate Change and Development (ICCCAD)
will also contribute to the seminar (video interviews)

Project coordinator Asterios Tsioumanis (PhD, MSc), TIESS, will facilitate the open seminar providing introductory remarks.

Asterios has an academic background in agricultural and environmental economics, with his doctorate thesis, awarded in 2004 by the Aristotle University, Thessaloniki, focusing on public perceptions towards applications of modern biotechnology, including genetically modified food. As a writer for the Earth Negotiations Bulletin, he has followed closely developments in international environmental policy for the past decade.


12.00- 12.10


12.10- 12.20

Welcome – Introductory remarks

Dr. Asterios Tsioumanis

12.20- 12.35

Climate and human rights | Video Interview

Dr. Annalisa Savaresi

12.35- 12.50

Climate and human rights | Video Interview

Professor Saleemul Huq

12.50- 13.05

Human rights and climate change. Legal and policy framework.

Chris Spence

13.05- 13.40

Climate change and human rights. Existing power imbalances and inequalities.

Dr. Kiara Worth

13.40- 13.50


13.50- 14.00

Closing remarks

The seminar will be held in a hybrid format in-person and online (via Zoom).
Online participation requires no prior registration. The seminar will be held in English. A report including key messages as well as all project’s deliverables will be translated in Greek in the project’s website.


The Transdisciplinary Institute for Environmental and Social Studies (TIESS), in collaboration with a group of academic researchers, was successful to its application for a Jean Monnet grant to analyze and study environmental rights under the title “Human rights and the environment in the EU: Towards an inclusive debate”. The three-year project addresses various aspects of the concept of environmental rights, and aims to add to the ongoing discussion, following the recognition of the “right to a clean, healthy, and sustainable environment as a human right that is important for the enjoyment of human rights” (UN Human Rights Council Resolution 48/13).
The project is divided in five thematic areas, which will be addressed in separate seminars. Following the previous three seminars, this foyrth seminar will try to link human rights and climate change in order to offer additional focus on the interrelationship between environmental degradation and the fulfillment of human rights.

Human rights and climate change (backround)

Almost thirteen years ago, the Human Rights Council adopted its first resolution on climate change and human rights, in which it underscored its concern that climate change poses an immediate and far-reaching threat to people and communities around the world and has implications for the full enjoyment of human rights.

Since then, a growing body of literature focuses on the issue, indicating that adverse effects of climate change have significant implications for the effective enjoyment of human rights, especially by those already vulnerable. The importance of a human rights perspective on climate action has been repeatedly emphasized in multilateral fora.

During the pivotal conference of the parties of the UN Framework Convention on Climate Change in Paris in 2015, the UN High Commissioner for Human Rights emphasized that urgent action to combat climate change is essential to satisfy the duties of states under human rights law. The subsequent Paris Agreement, one in which the European Union played a catalytic role during the negotiations, explicitly refers to human rights in its preamble. “Parties should, when taking action to address climate change, respect, promote and consider their respective obligations on human rights, the rights to health, the rights of indigenous peoples, local communities, migrants, children, persons with disabilities and people in vulnerable situations and the right to development, as well as gender equality, empower of women and intergenerational equity”.

Given the strategic role that the EU played in negotiating and agreeing the Paris Agreement, the European long-term strategy for a modern, climate neutral economy, as expressed in the long-term vision document “A Clean Planet for All”, which provides the framework for the European Union’s climate strategy to 2050 is in line with the Paris Agreement.

The document warns that climate change could “have severe consequences on the productivity of Europe’s economy, infrastructure, ability to produce food, public health, biodiversity and political stability”. It further establishes the links with the enjoyment of basic rights, stating that climate change “could undermine security and prosperity in the broadest sense, damaging economic, food, water and energy systems, and in turn trigger further conflicts and migratory pressures”.

This section of the project offers an additional opportunity for increased focus on the intersection between climate change and human rights.

Visit our website:


For more information on TIESS see our activities and seminars.

Ανοιχτό σεμινάριο | Ανθρώπινα Δικαιώματα και κλιματική αλλαγή

| Πέμπτη 03.08.2023

| 12.00

| Ο σύνδεσμος για το ΖΟΟΜ:

| Passcode: 030823

| Δείτε το σεμινάριο ζωντανά στο κανάλι μας στο YouTube


Ο Chris Spence (MA Hons) εξετάζει το νομικό και πολιτικό πλαίσιο για την κλιματική αλλαγή και τα ανθρώπινα δικαιώματα, συμπεριλαμβάνοντας τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την αναγνώριση από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (Ιούλιος 2022) του ανθρώπινου δικαιώματος σε ένα καθαρό, υγιές και βιώσιμο περιβάλλον (A/76/L .75).

Ο Chris είναι σύμβουλος για την κλιματική αλλαγή και την αειφόρο ανάπτυξη σε διάφορους οργανισμούς, όπως το International Institute for Sustainable Development (IISD), το European Capacity Building Initiative (ecbi) και του Oxford Climate Policy. Έχει εργαστεί σε περιβαλλοντικούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς στο Σαν Φρανσίσκο και τη Νέα Υόρκη, καθώς και ως σύμβουλος για την IUCN, το UNDP, την UNFCCC (Γραμματεία του ΟΗΕ για το κλίμα) και διάφορους άλλους οργανισμούς. Είναι βραβευμένος συγγραφέας και παρακολουθεί τις διαπραγματεύσεις του ΟΗΕ για το κλίμα από το COP 4 το 1998, κυρίως ως συγγραφέας και επικεφαλής ομάδας του Earth Negotiations Bulletin.

Η Δρ. Kiara Worth θα διερευνήσει πώς η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει τις υπάρχουσες ανισορροπίες και ανισότητες ισχύος και τι σημαίνει αυτό για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Kiara Worth είναι φωτογράφος και συγγραφέας η οποία καταγράφει τις διαπραγματεύσεις για το περιβάλλον και την ανάπτυξη στο πλαίσιο του ΟΗΕ για σχεδόν μια δεκαετία, εστιάζοντας, μεταξύ άλλων, στην κλιματική αλλαγή, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διαχείριση χημικών. Έχοντας εκπονήσει το διδακτορικό της στις πολιτικές επιστήμες, τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζουν κυρίως στο πώς οι δυναμικές της εξουσίας επηρεάζουν τις αποφάσεις που αφορούν την αειφορία και χρησιμοποιεί τη φωτογραφία της για να απαθανατίσει αυτές τις στιγμές σε παγκόσμια κλίμακα.

Η Δρ. Annalisa Savaresi, Καθηγήτρια Διεθνούς Περιβαλλοντικού Δικαίου, Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Φινλανδίας και
ο καθηγητής Saleemul Huq, Διευθυντής του Διεθνούς Κέντρου για την Κλιματική Αλλαγή και Ανάπτυξη (ICCCAD)
θα συμβάλουν επίσης στο σεμινάριο (συνεντεύξεις).

Ο Αστέριος Τσιουμάνης (PhD, MSc), συνιδρυτής του TIESS, και υπεύθυνος του ερευνητικού προγράμματος θα συντονίσει τη συζήτηση.

Ο Αστέριος έχει ακαδημαϊκό υπόβαθρο στην αγροτική και περιβαλλοντική οικονομία με τη διδακτορική του διατριβή στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο πάνω στις στάσεις του κοινού απέναντι σε εφαρμογές της σύγχρονης βιοτεχνολογίας, συμπεριλαμβανομένων των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Γράφοντας για το Earth Negotiations Bulletin την τελευταία δεκαετία, παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις στις διεθνείς περιβαλλοντικές συμφωνίες.


12.00- 12.10


12.10- 12.20

Καλωσόρισμα– Εισαγωγικά σχόλια

Δρ. Αστέριος Τσιουμάνης

12.20- 12.35

Κλιματική αλλαγή και δικαιώματα του ανθρώπου | Video (συνέντευξη)

Δρ. Annalisa Savaresi

12.35- 12.50

Κλιματική αλλαγή και δικαιώματα του ανθρώπου | Video (συνέντευξη)

Δρ. Saleemul Huq

12.50- 13.05

Κλιματική αλλαγή και δικαιώματα του ανθρώπου. Νομικό και πολιτικό πλαίσιο.

Chris Spence

13.05- 13.40

Κλιματική αλλαγή και δικαιώματα του ανθρώπου. Υφιστάμενες ανισορροπίες εξουσίας και ανισότητες.

Δρ. Kiara Worth

13.40- 13.50


13.50- 14.00



Το σεμινάριο θα διεξαχθεί διαδικτυακά, μέσω Zoom, με έναν περιορισμένο αριθμό προσκλήσεων για φυσική παρουσία, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα περιορισμού της COVID-19.
Η διαδικτυακή συμμετοχή δεν απαιτεί προηγούμενη εγγραφή. Το σεμινάριο θα διεξαχθεί στα Αγγλικά. Μία περίληψη, η οποία θα περιλαμβάνει τα κύρια μηνύματα, καθώς και όλα τα παραδοτέα του έργου, θα μεταφρασθούν στα Ελληνικά στην ιστοσελίδα του ερευνητικού προγράμματος.

Ερευνητικό πρόγραμμα

Το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Ερευνών (ΔΙΠΚΕ), σε συνεργασία με μια ομάδα ακαδημαϊκών ερευνητών, διεξάγει ένα ερευνητικό πρόγραμμα, υπό την αιγίδα του προγράμματος Jean Monnet/Erasmus+, με αντικείμενο τη μελέτη και ανάλυση των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων υπό τον τίτλο: «Ανθρώπινα δικαιώματα και περιβάλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Προς έναν περιεκτικό διάλογο». Στο πλαίσιο του τριετούς αυτού ερευνητικού προγράμματος θα αναλυθούν διάφορες παράμετροι σχετικές με την έννοια των περιβαλλοντικών δικαιωμάτων. Σκοπός είναι η συμβολή και συμμετοχή στον σχετικό διεθνή δημόσιο διάλογο που αναμένεται να ενταθεί έπειτα από την αναγνώριση του «δικαιώματος σε ένα καθαρό, υγιές, και βιώσιμο περιβάλλον σαν ένα ανθρώπινο δικαίωμα που είναι σημαντικό για την απόλαυση των ανθρώπινων δικαιωμάτων» στις 8 Οκτωβρίου 2021 (UN Human Rights Council Resolution 48/13).
Το πρόγραμμα χωρίζεται σε πέντε θεματικές ενότητες, οι οποίες θα προσεγγισθούν σε ξεχωριστά σεμινάρια. Το πρώτο σεμινάριο έγινε με θέμα «Το θεμελιώδες δικαίωμα σε ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον», το δεύτερο με θέμα «Τα ανθρώπινα δικαιώματα και η προστασία και αειφορική χρήση της βιολογικής ποικιλότητας», και το τρίτο σεμινάριο με θέμα «Διαγενεακά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων του παιδιού και περιβάλλον». Το τέταρτο σεμινάριο θα προσπαθήσει να συνδέσει την κλιματική αλλαγή με τα δικαιώματα του ανθρώπου προκειμένου να προσφέρει μία πρόσθετη εστίαση στη σχέση μεταξύ της υποβάθμισης του περιβάλλοντος και της εκπλήρωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ανθρώπινα Δικαιώματα και κλιματική αλλαγή

Πριν από δεκατρία χρόνια, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ενέκρινε το πρώτο του ψήφισμα για την κλιματική αλλαγή και τα ανθρώπινα δικαιώματα, στο οποίο υπογράμμισε την ανησυχία του ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί άμεση και εκτεταμένη απειλή για τους ανθρώπους και τις κοινότητες σε όλο τον κόσμο και έχει επιπτώσεις στην πλήρη απόλαυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Έκτοτε, ένας αυξανόμενος όγκος βιβλιογραφίας επικεντρώνεται στο ζήτημα, υποδεικνύοντας ότι οι δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην αποτελεσματική άσκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ειδικά από τους ήδη ευάλωτους. Η σημασία της προοπτικής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην κλιματική δράση έχει τονιστεί επανειλημμένα σε διεθνή φόρουμ.

Κατά τη διάρκεια της κεντρικής διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών της Σύμβασης Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή στο Παρίσι το 2015, η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα τόνισε ότι η επείγουσα δράση για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής είναι απαραίτητη για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων των κρατών βάσει του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η επακόλουθη Συμφωνία του Παρισιού, στην οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έπαιξε καταλυτικό ρόλο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, αναφέρεται ρητά στα ανθρώπινα δικαιώματα στο προοίμιό της. «Τα μέρη θα πρέπει, όταν αναλαμβάνουν δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, να σέβονται, να προωθούν και να εξετάζουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα στην υγεία, τα δικαιώματα των αυτόχθονων λαών, των τοπικών κοινοτήτων, των μεταναστών, των παιδιών, των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων σε ευάλωτες καταστάσεις και το δικαίωμα στην ανάπτυξη, καθώς και την ισότητα των φύλων, την ενδυνάμωση των γυναικών και την ισότητα μεταξύ των γενεών».

Η ΕΕ είχε στρατηγικό ρόλο κατά τη διαπραγμάτευση και την επίτευξη της Συμφωνίας του Παρισιού. Η Ευρωπαϊκή μακροπρόθεσμη στρατηγική για μια σύγχρονη, κλιματικά ουδέτερη οικονομία, όπως εκφράζεται στο έγγραφο μακροπρόθεσμου οράματος “Ένας καθαρός πλανήτης για όλους”, το οποίο παρέχει το πλαίσιο για τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κλίμα έως το 2050, ευθυγραμμίζεται με τη συμφωνία του Παρισιού.

Το έγγραφο προειδοποιεί ότι η κλιματική αλλαγή θα μπορούσε «να έχει σοβαρές συνέπειες στην παραγωγικότητα της Ευρωπαϊκής οικονομίας, στις υποδομές, στην παραγωγή τροφίμων, στη δημόσια υγεία, στη βιοποικιλότητα και στην πολιτική σταθερότητα». Καθιερώνει περαιτέρω τους δεσμούς με την άσκηση βασικών δικαιωμάτων, δηλώνοντας ότι η κλιματική αλλαγή «θα μπορούσε να υπονομεύσει την ασφάλεια και την ευημερία με την ευρύτερη έννοια, βλάπτοντας τα οικονομικά, διατροφικά, υδάτινα και ενεργειακά συστήματα, και ως εκ τούτου να προκληθούν περαιτέρω συγκρούσεις και μεταναστευτικές πιέσεις».



Περισσότερες πληροφορίες πάνω στις δραστηριότητες και τα σεμινάρια του TIESS.

HUMAN RIGHTS AND THE ENVIRONMENT IN THE EU | Τowards an inclusive debate

Scroll down for english

Τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον είναι αλληλένδετα. Από τη μία πλευρά, ένα ασφαλές, υγιές περιβάλλον αποτελεί προϋπόθεση για την εκπλήρωση ενός φάσματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων στη ζωή, την υγεία, τα τρόφιμα και το νερό. Από την άλλη, η εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία του περιβάλλοντος.

Ενώ είναι μάλλον αυτονόητο ότι η ανάπτυξη του ανθρώπινου πολιτισμού εξαρτιόταν πάντα από το φυσικό περιβάλλον, η έκταση της περιβαλλοντικής υποβάθμισης που μπορεί να προκαλέσουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες έχει αναγνωριστεί μόλις πρόσφατα. Έτσι, τα περιβαλλοντικά δικαιώματα, δηλαδή τα δικαιώματα που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος, δεν περιλαμβάνονται στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 1948.

Διαβάστε περισσότερα “HUMAN RIGHTS AND THE ENVIRONMENT IN THE EU | Τowards an inclusive debate”