Μεταπηδήστε στο περιεχόμενο

Blog

Φύση, κοινωνία, πολυπλοκότητα στον Edgar Morin

Ο Εντγκάρ Μορέν (Edgar Morin) γεννήθηκε στο Παρίσι τις 8 Ιουλίου 1921 και είναι Γάλλος κοινωνιολόγος, φιλόσοφος και συγγραφέας ελληνοεβραϊκής καταγωγής (η οικογένειά του μετακόμισε από τη Θεσσαλονίκη στη Μασσαλία αρχικά, πριν εγκατασταθεί στο Παρίσι). Τo πραγματικό του ονοματεπώνυμο είναι Edgar Nahoum.

Περισσότερα »Φύση, κοινωνία, πολυπλοκότητα στον Edgar Morin

Από την οικολογία στην αυτονομία – Κορνήλιος Καστοριάδης

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη του 1922. Ένα μήνα πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή, θα μετακομίσει με την οικογένειά του στην Αθήνα. Ως μαθητής θα ενταχθεί στην ΟΚΝΕ και αργότερα ως φοιτητής της νομικής στο ΚΚΕ. Απομακρύνεται διαφωνώντας με τη σοβινιστική κατεύθυνση του κόμματος και στη συνέχεια προσχωρεί στην τροτσκιστική ομάδα του Άγι Στίνα. Το 1945 θα διαφύγει με το πλοίο Ματαρόα, μαζί με 200 νέες και νέους, στην Ιταλία και στη συνέχεια στην Γαλλία, όπου θα εγκατασταθεί στο Παρίσι. Εκεί αρχικά εντάσσεται στο τροτσκιστικό κόμμα και στη συνέχεια αποχωρεί και δημιουργεί μαζί με τον Κλωντ Λεφόρ το περιοδικό Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα (1948-1965). Μέχρι τις αρχές του ‘70 εργάζεται στον ΟΟΣΑ ως οικονομολόγος και αρθρογραφεί με ψευδώνυμα φοβούμενος την απέλαση. Μετά το 1970 εργάζεται ως ψυχαναλυτής και τη δεκαετία του ‘80 θα διδάξει στην Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών (EHESS) στο Παρίσι. Πεθαίνει στο Παρίσι το 1997.

Το βιβλίο των Καστοριάδη και Κον Μπεντίτ Από την Οικολογία στην Αυτονομία (μτφρ. Α. Σταύρου, Ράππα, 1981) αποτελεί αποτύπωση της εκδήλωσης που έλαβε χώρα στην πόλη Louvain (Leuven) του Βελγίου στις 27 Φεβρουαρίου 1980, με τίτλο «Αντιπυρηνικός αγώνας, οικολογία και πολιτική», με συμμετοχή των δύο μπροστά σε ένα κοινό περίπου 800 ατόμων. Εδώ εστιάζουμε στις θέσεις του Καστοριάδη.

Περισσότερα »Από την οικολογία στην αυτονομία – Κορνήλιος Καστοριάδης

Paul Mason, Μετακαπιταλισμός

Βαγγέλης Περράκης|

Ο δημοσιογράφος Paul Mason με ειδίκευση στο οικονομικό ρεπορτάζ έγινε ευρέως γνωστός στην Ελλάδα με την κάλυψη της ελληνικής κρίσης για λογαριασμό μεγάλων ειδησεογραφικών πρακτορείων κυρίως της Αγγλίας.

Στο βιβλίο του Μετακαπιταλισμός. Ένας οδηγός για το μέλλον υποστηρίζει ότι η εποχή της ακμής του καπιταλισμού βρίσκεται στο παρελθόν. Όπως άλλωστε ανακοίνωσε και ο ΟΟΣΑ (OECD) «η ανάπτυξη στον ανεπτυγμένο κόσμο θα είναι ‘ασθενική’ για τα επόμενα πενήντα χρόνια. Η ανισότητα θα φτάσει στο 40%. Ακόμα και στις αναπτυσσόμενες χώρες, η ανάπτυξη θα έχει ξεθυμάνει ως το 2060» (βλ. OECD, Policy challenges for the next 50 years, 2014).

Ο Mason βλέπει έτσι δύο πιθανά σενάρια για το μέλλον και αντιτείνει ένα τρίτο.

Περισσότερα »Paul Mason, Μετακαπιταλισμός

Ο νεοφιλελευθερισμός στον David Harvey

Σε γενικές γραμμές ο νεοφιλελευθερισμός ως θεωρία ισχυρίζεται ότι η αποτελεσματική εξασφάλιση της ευημερίας καθίσταται εφικτή μόνο από ένα σύστημα το οποίο δεν θα ασκεί κανένα έλεγχο στις επιχειρηματικές ελευθερίες και ικανότητες. Αυτές θα αποδίδουν τα μέγιστα εντός ενός πλαισίου εξαιρετικά ισχυρών δικαιωμάτων ιδιοκτησίας με την υποστήριξη θεσμών της ελεύθερης αγοράς και του ελεύθερου εμπορίου.

Περισσότερα »Ο νεοφιλελευθερισμός στον David Harvey

H Μεταδημοκρατία στον Colin Crouch

O Colin Crouch είναι κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Έχει διδάξει σε διάφορα πανεπιστήμια, όπως το LSE και η Οξφόρδη και από το 2005 είναι μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας. Η Μεταδημοκρατία είναι το πιο γνωστό έργο του.

Ο Κράουτς θεωρεί ότι σήμερα η μεταδημοκρατία αποτελεί κατά μια έννοια το επόμενο στάδιο, τη συνέχεια της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Στη φιλελεύθερη δημοκρατία, «η κύρια έκφραση μαζικής συμμετοχής» είναι οι εκλογές, αφήνοντας «ένα μεγάλο πεδίο δράσης στα οργανωμένα συμφέροντα (λόμπι), κυρίως των επιχειρήσεων, και προτείνει μια πολιτειακή δομή που περιορίζει τις παρεμβάσεις στην καπιταλιστική οικονομία».

Περισσότερα »H Μεταδημοκρατία στον Colin Crouch

Αυτοκρατορία (Hardt και Negri)

Το βιβλίο των Michael Hardt και Antonio Negri Αυτοκρατορία κυκλοφόρησε το 2000 (στα ελληνικά το 2002, μτφρ. Ν. Καλαϊτζής, Scripta). Αποτελεί το δεύτερο βιβλίο που έγραψαν μαζί μετά την Εργασία του Διόνυσου. Ακολούθησαν τα Πλήθος, Commonwealth, Να ξαναπάρουμε τη σκυτάλη και Assembly.

Βασική υπόθεση του βιβλίου είναι ότι η κυριαρχία έχει λάβει μια νέα μορφή η οποία αποτελείται από μία σειρά εθνικών και υπερεθνικών οργανισμών οι οποίοι διέπονται από την ίδια εξουσιαστική λογική». Αυτή η νέα μορφή παγκόσμιας κυριαρχίας ονομάζεται Αυτοκρατορία.

Περισσότερα »Αυτοκρατορία (Hardt και Negri)

Δημοκρατικός Συνομοσπονδισμός

Το βιβλίο Δημοκρατικός Συνομοσπονδισμός εκδόθηκε το 2011 αγγλικά και το 2017 στα ελληνικά από τις εκδόσεις Στάσει Εκπίπτοντες. Εδώ, ο Αμπουλάχ Οτσαλάν, ο ηγέτης των Κούρδων που παραμένει φυλακισμένος στην Τουρκία από το 1999, ασκεί κριτική στο έθνος-κράτος εκθέτοντας συνοπτικά την αλλαγή πλεύσης στην πολιτική των Κούρδων με σκοπό τη λύση του κουρδικού ζητήματος υπό μια τελείως διαφορετική στρατηγική. Απότοκος αυτή της αλλαγής είναι και το δημοκρατικό εγχείρημα στη Ροζάβα (Rojava) της βορείoυ Συρία (το οποίο βρίσκεται υπό διαρκή τουρκική απειλή).

Περισσότερα »Δημοκρατικός Συνομοσπονδισμός